Jullie kennen inmiddels mijn zienswijze op de (betaalde) mantelzorg. Afgelopen jaar schreef ik o.a. het rapport ‘Heilige zorghuisjes, is mantelzorg echt goedkoper? ‘ en het artikel ‘de mantelzorgindustrie groeit door dankzij oplossingen’.
Vandaag een nieuw hoofdstuk
Zorgthuisnl presenteert een nieuw keurmerk voor aanvullende thuis- en mantelzorgondersteuning. Zorgmaatje aan Huis en ZorgMies zijn de eerste organisaties die het keurmerk hebben behaald.
Eerst deden we een steeds groter beroep op mantelzorgers en vrijwilligers. Vervolgens ontstond een markt voor betaalde ondersteuning (de mantelzorgindustrie). En nu krijgt die markt ook een keurmerk.
Van mantelzorg naar mantelzorgindustrie
Ik moest meteen denken aan mijn eerdere artikel Mantelzorg met een factuur: verdienen aan een falend zorgsysteem.
Daarin schreef ik over de opkomst van commerciële bedrijven die betaalde ondersteuning aanbieden onder de naam mantelzorg. Terwijl mantelzorg toch echt iets anders is: onbetaalde zorg vanuit een persoonlijke relatie.
Ondertussen is rondom die betaalde ondersteuning een hele bedrijfstak aan het ontstaan, met eigen belangenorganisaties en nu dus ook een keurmerk.
Was het niet juist de bedoeling om minder professionele zorg in te zetten en meer aan de samenleving over te laten? Hoe zijn we dan terechtgekomen bij een nieuwe markt voor betaalde ondersteuning?
Wat kost dat allemaal?
Natuurlijk moet betaalde ondersteuning van goede kwaliteit zijn. Daar gaat mijn kritiek ook niet over. Het keurmerk is overigens bedoeld voor de bedrijven, niet voor de mantelzorgers en vrijwilligers zelf.
Maar ik heb vragen, veel vragen.
Wie heeft eigenlijk onderzocht wat deze ontwikkeling kost en oplevert? Wie betaalt de ondersteuning? Wie betaalt het keurmerk en de controles? En hoeveel van die kosten komen uiteindelijk bij ouderen en hun familie terecht? Kunnen alle ouderen van deze ondersteuning gebruikmaken, of alleen degenen die het kunnen betalen?
En misschien nog wel de belangrijkste vraag: wat hebben we nu werkelijk bespaard als we minder professionele zorg inzetten, maar vervolgens nieuwe betaalde ondersteuning nodig hebben?
Steeds meer áán de zorg
In mijn twee boeken Heilige zorghuisjes beschrijf ik hoe we steeds meer organiseren áán de zorg, terwijl we van de mensen ín de zorg verwachten dat ze het met minder doen.
Ook hier zien we nieuwe organisaties, belangenbehartiging, regels, controles en nu een keurmerk. Ook dat brengt kosten met zich mee.
Maar wat levert deze hele ontwikkeling uiteindelijk op voor de mensen die ondersteuning nodig hebben?
Hebben we de zorg hiermee goedkoper gemaakt? Of hebben we vooral verantwoordelijkheden en kosten verplaatst?
Een keurmerk kan iets zeggen over de kwaliteit van een organisatie. Maar het zegt niets over de vraag of we de zorg in Nederland verstandig hebben georganiseerd.
Wie onderzoekt dat eigenlijk?
DISCLAIMER Alle informatie en/of artikelen mogen alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar die kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis