Een lange serie met veel informatie én het feit dat er nog zoveel andere dringende zaken zijn om over te schrijven) doen me besluiten om de recente geschiedenis van de Fraudebestrijding niet meer specifiek in een bijdrage te benoemen. Ik maak een uitzondering voor het in 2022 uitgebrachte rapport Een zorgelijk gebrek aan daadkracht van de Rekenkamer en ga dan een korte terugblik geven.
Bron: Algemene Rekenkamer Rapport ‘Een zorgelijk gebrek aan daadkracht’
Korte conclusie van de Rekenkamer: ‘Aanpak zorgfraude is vooral vergaderen’. Lees vooral stukken uit het rapport, ik wist bijvoorbeeld niet van het bestaan van een ‘Stuur- en Weegploeg Zorg’. Ook geen wonder want dat gebeurt buiten het zicht van ons als burger. Een kort stukje uit het rapport als illustratie van wat er in de blackbox gebeurt (en waar geen verantwoording over wordt afgelegd):
Bron: Algemene Rekenkamer Rapport ‘Een zorgelijk gebrek aan daadkracht’
Een korte terugblik
Het kostte me veel moeite om in beeld te krijgen hoe de fraudebestrijding nu is georganiseerd (het rapport van de Rekenkamer geeft in het kort de zaken weer): waar kan ik wat melden, wie gaat daar wat mee doen, wat wordt daar meegedaan en hoe wordt daar dan mee omgegaan? Nu weet ik als onderzoeker/schrijver nog wel het een en ander van de hele zorgwereld, maar hoe geldt dat voor vele anderen?
Meer van hetzelfde
De geschiedenis aangaande fraudebestrijding laat zien dat het meer gaat om vorm en woorden dan om inhoud en actie. Met andere woorden hoe we via protocollen, platforms, werkgroepen, rapporten, stappenplannen, plannen van aanpak, registraties, opleidingen (leergang), projecten, regiegroepen, taskforce, bestuurlijke overleggen, convenanten, directeuren-overleggen, bestuurlijke-overleggen en ga zo maar door om uiteindelijk uit komen bij het Programma Rechtmatige Zorg 1 en 2. In alle documenten zijn in grote lijnen dezelfde woorden terug te vinden: Integraal, gezamenlijk, in kaart brengen, afspraken, verkennen, nader onderzoeken, uitwisselen, gezamenlijke agenda, gegevensuitvraag bij derden…
Belangen
Binnen de betrokken partijen van de fraudebestrijding spelen eigen belangen ook een rol. Buiten het zicht van de burger, patiënt en zorgprofessional zie je dat amper én krijgen ze de kans om eindeloos te praten en schuiven met fraude meldingen zonder ook maar één moment echt in actie te gaan.
Al met al lijkt het me weinig efficiënt en passend. Gelet op de recente berichtgeving van onder andere Pointer en Follow The Money is duidelijk dat de verbetering van het resultaat nihil of is zelfs slechter geworden. Vergeet ook niet de hele zaak rondom Comed (waar zijn die miljoenen gebleven?).
Interne fraude Zorgverzekeraars
Werd er in begin jaren 2000 nog wel gekeken naar bijvoorbeeld de interne fraude bij de zorgverzekeraars, dat deel is sinds 2006 (start Zorgverzekeringswet) verdwenen. Ik kan begrijpen dat er gekozen wordt voor bepaalde aandachtsgebieden, maar we weten ook: waar je zoekt, daar zul je vinden.
Waarom…
- De volledige focus op de kleine zorgaanbieders en zorgprofessionals qua zorginhoud?
- Niet kijken naar de wijze van organiseren binnen de zorg (BV/holding/stichting)?
- Wordt er niet gekeken naar de overige partijen binnen het zorgstelsel zoals bijvoorbeeld NZa, VWS, Igj en zorgverzekeraars?
Kijken naar de eigen rol binnen het falen van de bestrijding van zorgfraude in plaats van weer meer regels en controle waar de burger, patiënt en zorgprofessional voor moet boeten terwijl de betreffende partijen gewoon door kunnen gaan met wat ze veel doen: vergaderen en schrijven.
Slot
Allereerst: Ik pleit niét voor afschaffen van de bestrijding van zorgfraude, maar wel om ánders te gaan kijken en vooral anders te gaan dóen. Het is duidelijk dat we werkwijze die tot op dit moment is gehanteerd niet werkt. Een oud gezegde is op zijn plaats: Als je blijft doen wat je altijd deed, blijf je krijgen wat je altijd kreeg (resultaat: nihil).
Als burgers, patiënten en zorgprofessionals willen wij een passende aanpak van de werkenden-AAN-de-zorg. Wij willen transparantie en verantwoording voor de activiteiten, zoals omgekeerd men dat ook van ons wil. Wat gebeurt er met de melding van fraude?
Na 25 jaar schrijven en praten óver het bestrijden van fraude lijkt me dat geen onterechte vraag.
DISCLAIMER
Alle informatie en/of artikelen mogen alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar dit kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis.