Vanzelfsprekend is er meer dan één oorzaak aan te wijzen voor de problemen bij de verpleeghuizen momenteel. De eenzijdige blik vanuit het bestuur, we hebben geen personeel, vul ik dan ook graag aan.
In de periode 2000 tot nu veranderde er nogal wat in de verpleeghuissector en het werd er niet bepaald beter, toegankelijker of goedkoper van. In dit artikel betoog ik dat het bestuur van de organisaties in de VVT de hand ook in eigen boezem moeten steken. Is het wel zo normaal dat er een zichtbare overhead van 16,5% is (naast de ‘onzichtbare’ 40% van de zorgprofessional) en een gezamenlijk eigen vermogen van € 7,1 miljard? Ik denk van niet.
De tijdsperiode
Rond 2000 werkte ik, als inhoudelijk adviseur Verpleeg- en verzorgingshuizen, bij het Zorgkantoor Stedendriehoek. De tijd van de ‘Taskforce aanpak wachtlijsten AWBZ’ en de Wachtlijstbrigade onder leiding van Marcel van Dam. Er zijn te weinig plaatsen in het verpleeg- en verzorgingshuis en daardoor kunnen ziekenhuizen (en thuiszorg) hun patiënten niet doorplaatsen. In het artikel ‘Management oorzaak wachtlijsten in de zorg’ (2002) beschrijft de brigade dat de oorzaak vooral in de organisatorische problemen (inclusief het ontbreken van competent management) ligt.
In 2025 is de situatie identiek: de thuiszorg kan (en mag!) de patiënten niet meer kwijt, de ziekenhuizen zwijgen nog (ze krijgen inmiddels geld voor elk bezet bed) maar op korte termijn zal ook daar vlijmscherp naar buiten komen dat de ‘verkeerde-bed’-problematiek weer volop terug is. De omvang tot het zorgplafond wordt opgesnoept door de mensen die niet kunnen doorstromen. Operaties en opnames moeten worden uitgesteld omdat er geen fysieke bedden zijn, met alle gevolgen van dien (wachtlijsten, problematiek aandoening verslechterd en hoger ziekteverzuim).
Waar ging het mis?
Daarvoor verwijs ik naar het artikel ‘Verpleeghuiszorg: pappen en nathouden is geen optie meer’ van Hans Hoogerheide . Vanzelfsprekend met zijn toestemming deel ik het artikel hier (een samenvatting vanuit zijn hoofdstuk in het boek ‘Het alternatief voor de zorg’ (2015).
Mini-samenvatting
Ik beperk me tot een mini-samenvatting van het artikel (2000-2015), de veranderingen in één beeld.
En voeg wat actuelere getallen toe aangaande de overhead en het Eigen Vermogen.
Overhead
Berenschot (2020) geeft in ‘De onzin van een overheadnorm voor de langdurige zorg’ aan dat voor de VVT[1] het overhead-percentage in 2015 op 16,4% ligt (GHZ: 16,7% en GGZ: 21,6%). Berenschot brengt vervolgens in 2023 de Benchmark Care 2023 uit. Daar zien we de cijfers van de jaren 2013-2023 op een rijtje.
Eigen vermogen (groot en middelgroot)
CBS geeft op deze website interessante informatie over de verschillende sectoren. Hier zien we dat het eigen vermogen van de VVT-organisaties een stabiele gang naar boven hebben gemaakt de afgelopen 10 jaar.
[1] Verpleging, Verzorging, Thuiszorg
Afsluitend
Afsluitend
De afgelopen 25 jaar is ‘geïnvesteerd’ in de transformatie van de Langdurige Zorg. Er veranderde nogal wat in de verpleeghuissector:
Directie werd Raad van Bestuur, vast geoormerkt budget werd flexibele productie bepaald door de zorgverzekeraar, gediplomeerde verzorgenden maakten grotendeels plaats voor helpenden/verpleeghulpen, personeelsformatie van 95% naar 80% ‘vast’, de overhead steeg van 6,2% naar 16,5% en het totale eigen vermogen van € 4,5 miljard naar € 7,1 miljard.
De zorg zélf werd er niet beter, toegankelijker of goedkoper van.
Het is tijd dat de besturen van de organisaties in de VVT de hand in eigen boezem steken. In 25 jaar zijn we geen meter opgeschoten. Organisaties met een 16,5% zichtbare overhead (naast de ‘onzichtbare’ 40% van de zorgprofessional!), een gezamenlijk eigen vermogen van € 7,1 miljard en een miserabele kwaliteit van zorg (ondanks dat de zorgprofessionals hun uiterste best doen!) laten zien dat niet IN-de-zorg is geïnvesteerd.
Het is tijd voor zorgen vanuit de zorginhoud (vanuit IN-de-zorg).
DISCLAIMER Alle informatie en/of artikelen mogen alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar dit kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis.