Er vallen honderden miljoenen euro’s te besparen voor organisaties/werkgevers. Maar alleen als ze wérkelijk werk maken van goed werkgeverschap. Onderzoek laat namelijk zien dat elke uitstromende (zorg)professional tussen de € 30.000 en € 40.000 kost. Bij een gemiddeld en normaal uitstroompercentage van 10% ligt de uitstroom in de zorg op meer dan het dubbele.
Twee fictieve voorbeelden:
Stel een VVT-organisatie heeft 1500 medewerkers IN de zorg. Normaliter zullen er dan per jaar rond de 150 personen vertrekken (10%). Bij een uitstroom van 23% zijn dat er 345, een verschil van 195 personen. Een extra kostenpost van € 5.850.000 (195 * € 30.000) die voorkomen kan worden.
Een ruwe schatting op basis van het totaal aantal verzorgenden in Nederland (139.000) zou in dat geval overall ruimte geven voor een besparing van rond de € 500 miljoen.
In deel 1 schreef ik over de redenen van vertrek uit vaste dienst vertrekkende medewerker IN de zorg. Het artikel liet zien dat er veel redenen zijn, maar samenvattend zijn de belangrijkste redenen: Privésituatie, Werkinhoud en Ontwikkelmogelijkheden (en niet primair geld).
In dit tweede deel beschrijf ik de kosten van uitstromende medewerkers: hoeveel kost het de werkgevers om medewerkers om bekende redenen te zien vertrekken (verloopkosten).
De kengetallen
In 2023 verscheen het door adviesbureau Porres artikel ‘Verloopkosten in de Nederlandse Zorgsector 2024’. Hierin wordt becijferd dat de kosten van de uitstroom van een werknemer gemiddeld € 41.922 zijn.
In 2024 verscheen in het AD het artikel ‘Zorgorganisaties kunnen beter goed voor personeel zorgen’. Berenschot becijferd dat de kosten van de uitstroom van een werknemer gemiddeld € 30.000 zijn.
Een gemiddeld (en gezond) uitstroompercentage ligt rond de 10%. In de VVT (Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg) en Gehandicaptenzorg ligt dat op 22-23%.
Kosten van uitstroom medewerker In-de-zorg (=verloopkosten)
Porres
‘Veel aandacht gaat uit naar hoe meer mensen te interesseren om in de zorg te gaan werken. Terwijl het in veel gevallen veel meer oplevert én veel minder kost als we de zorgmedewerkers weten te behouden’.
Porres heeft verschillende websites, nieuwsbrieven en rapporten geraadpleegd (zie artikel) en komt tot de conclusie dat de verloopkosten per medewerker variëren tussen 60% en 140% van het brutosalaris (gemiddeld 75%). Uitgaande van een gemiddeld bruto jaarsalaris in de zorg van € 55.896 (bron: Nationale Beroepengids) komen de verloopkosten per medewerker dan op (€ 55.896 * 75%) € 41.922.
De uitsplitsing van de verloopkosten bestaan uit de volgende onderdelen (voor verdere uitsplitsing zie bron):
- Werving
- Onboarding (het proces rondom indiensttreding en begeleiding eerste dagen)
- Boarding
- Offboarding (het proces rondom uitdiensttreding)
- Diversen
De opleidingskosten worden niet meegenomen in de berekening.
Utrechtzorg en Berenschot
‘Het tekort aan zorgprofessionals in de zorg wordt steeds groter. Berenschot en Utrechtzorg onderzoek wat er aan verloopkosten bespaard kunnen worden als een zorgmedewerker behouden blijft’
Het onderzoek van beide partijen laat zien dat de kosten van de wisseling van zorgpersoneel in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg kunnen oplopen tot meer dan € 30.000 per medewerker (1fte).
In tegenstelling tot Porres worden in dit onderzoek wél de opleidingskosten mee en zij komen tot de volgende fases:
- Werving en selectie
- Inhuur en tijdelijke vervanging
- Onboarding en inwerken
- Opleiding
- Exit
Ook hier geldt: voor verdere uitsplitsing zie de bron of onderstaande afbeeldingen (factsheets vertrekkende Verzorgende VVT en Begeleider GHZ, zie bron artikel).
Samenvattend
Twee artikelen die elk de uitstroom op een nét wat andere wijze berekenen, maar samen een heel goed beeld geven van de hoge kosten van uitstroom. Kosten die bij een normaal uitstroompercentage van 10% veel lager zouden zijn. Ik durf me niet te wagen aan exacte getallen, maar durf wel te stellen dat de situatie er voor de zorg in het algemeen beter uit zou zien wanneer de verspilde zorggelden zouden worden besteed aan het verbeteren van al die factoren waarom zorgprofessionals nu vertrekken. Hoeveel kan de organisatie waar jij IN de zorg werkt mogelijk besparen met GOED WERKGEVERSCHAP?
En nu?
Deze uitstroom is niet uit de lucht komen vallen en de werknemers (en rapporten) hebben keer op keer aangegeven waarom zij kiezen voor een andere werkomgeving. Elke keer genegeerd door de werkgevers, die druk zijn met vastgoed, fusies, lobby en marktaandeel.
Door het niet luisteren naar en oog hebben voor de werknemer (verwaarlozing) zitten de werkgevers nu in de problemen die ze zelf gecreëerd hebben.. In plaats van de werknemer te zien als bron van potentie, mogelijkheden en ontwikkeling wordt deze gezien als een kostenpost. Een kostenpost die je zo laag mogelijk moet maken en/of houden, om de winst te optimaliseren. Korte termijn winst geeft je langere termijn kopzorgen.
Tot slot
Beste politici, ambtenaren en overige ‘experts’, drie adviezen.
- Kijk eens in je laatjes naar alle rapporten die hierover al verschenen zijn (ik heb een leuk overzicht), de resultaten van programma’s als ‘werken in de zorg’ en Regioplus. Meer onderzoek is niet nodig
- Zet een taakstelling richting de werkgevers om de uitstroom van zorgprofessionals te beperken (jullie zien dat het hen geld oplevert, dus dat kan kostenneutraal of zelfs wel goedkoper)
- Denk nog eens goed na of je inderdaad in deze bestaande situatie wel door wil gaan met de voorgenomen maatregelen ten aanzien van ZZP-ers. Die maatregelen zouden jullie nog wel eens duur kunnen komen te staan.