In 2023 schreef ik het artikel Palliatieve zorg ik krijg het niet helder in mijn hoofd (2023). Hierin beschreef ik de kwalitatieve slag in theorie en op papier (AAN-de-zorg, gefinancierd door subsidies) versus de kwalitatieve kaalslag in de praktijk en realiteit (IN-de-zorg, gefinancierd door zorgverzekeraar en zorgkantoor). Mijn conclusie destijds: alle aandacht en geld dat naar organisatie en onderzoek van de palliatieve zorg gaat (breed) staat in schril contrast met de aandacht en het geld dat naar de uitvoering (praktijk) van de zorg gaat.
Het is 2025 en opnieuw verschijnen er schrijnende verhalen over de palliatieve zorg in de media. Zoals bijvoorbeeld het artikel ‘Niet alle patiënten mogen thuis sterven, omdat verzekeraars dat te duur vinden’.
De gevolgen van deze verhalen zijn voorspelbaar. De rituele dans[1] van de politici in de Tweede Kamer gaat van start: Kamervragen, het vragen om -, het krijgen van – en het voeren van een debat.
Voor de beeldvorming
Zoeken op ‘Palliatieve zorg’ in de Tweede Kamer van de afgelopen 10 jaar (1-1-2015 tot 6-2-2025, bron) geeft de volgende resultaten:
- 1607 zoekresultaten
- 55 commissievergaderingen
- 54 plenaire vergaderingen
- 138 besluitenlijsten
- 145 brieven regering
- 147 Kamervragen
- 44 moties
- 1 openstaande toezegging (11 mei 2023, Bikker)[2]
Hoeveel uren is er alleen al in de Tweede Kamer (en voorbereidend vanuit VWS) gesproken OVER de palliatieve zorg? En dan laat ik de rest van ‘de theorie en op papier’ (subsidies € 75 miljoen, zie afbeelding ‘Palliatieve zorg en ondersteuning) even buiten beschouwing, daar ben ik oprecht van geschrokken!.
Op naar het volgende debat, motie, commissievergadering, …
Kort door de bocht denk ik inmiddels dat ook hier de aandacht gaat naar de uitvoering/praktijk (IN-de-zorg) en het geld naar organisatie en onderzoek/theorie (AAN-de-zorg). Palliatieve zorg is ‘hot’ (politiek-gevoelig) en valt de laatste jaren in de categorie ‘toverwoorden’. Toverwoorden zorgen voor extra geld, subsidies en inkomsten voor AAN-de-zorg en zijn daarmee ook garantie van inkomen en bestaan. Zolang er maar problemen zijn en ’toverwoorden’), blijven de subsidie-ontvangende organisaties bestaan.
Actuele berichten over de tekorten en slechte organisatie van palliatieve zorg zorgen bij de politici voor onrust. Aan de ene kant wil men er niet op afgerekend worden dat ze dit hebben laten gebeuren, aan de andere kant wil men scoren op dit onderwerp. Het wordt gebruikt voor een politieke strijd. De oplossing wordt dan al snel: meer geld.
Is geld de oplossing?
Bij het geven van geld wordt daarbij volledig voorbij gegaan aan de vraag waar dat geld dan naar toe gaat: organisatie en onderzoek (AAN-de-zorg)of de praktijk en realiteit (IN-de-zorg, daar waar het probleem ligt).
En misschien nog wel belangrijker. Welke invloed heeft de Tweede Kamer op de praktijk en realiteit? In dit domein bepaalt de private zorgverzekeraar (en in het kielzog het zorgkantoor) de toegang voor de palliatieve zorg. Lees hier de hoepels waar IN-de-zorg inmiddels door heen moet springen voor/tijdens/na Palliatieve (Terminale) Zorg.
Als je blijft doen van je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg
Beste politici, sta even stil en kijk van een afstand wat er aan de hand is.
Wat kunnen jullie wérkelijk doen voor de circa 110.000 mensen die per jaar in de palliatieve zorg terecht komen. Van die 110.000 mensen sterven de meeste mensen thuis (43.214). Gevolgd door het verpleeghuis (30.930), in het ziekenhuis (21.033), Anders (w.o. hospices) 9.657) en verzorgingshuis (6.629). In de praktijk en realiteit verzorgd door vele lieve zorgprofessionals, mantelzorgers en vrijwilligers welke steeds minder geld en ruimte krijgen om te zorgen. De laatste jaren is er voor theorie en op papier een forse groei in financiering geweest (zie afbeelding hierboven rij: Palliatieve zorg en ondersteuning).
Als er na zoveel jaar nog steeds geen verbetering is gerealiseerd door de daartoe aangewezen (onderstaande) partijen, dan kun je je afvragen of ze dit de komende jaren wél gaan doen.
DISCLAIMER
Alle informatie en/of artikelen mogen alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar dit kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis.
(bron afbeelding: Palliaweb)
[1] Benaming voor een overleg waarbij de uitkomst eigenlijk al van te voren vast staat.
[2] Toezegging bij Wijkverpleging. De minister komt, als de mogelijkheden voor de alternatieve bekostigingssystemen voor palliatieve zorg zijn verkend, schriftelijk terug op de vraag van mevrouw Bikker over het wegwerken van drempels in de financiering van palliatieve wijkverpleging.
Eén reactie