Met de verkiezingen in zicht komt ook de bekende ‘ombuigingslijst’ weer tevoorschijn. Ombuigingen… het klinkt zoveel vriendelijker als besparing, welke ook al weer vriendelijker klinkt dan bezuiniging. Maar het zijn en blijven gewoon bezuinigingen.
Wat is er in die twee jaar die voorbij zijn gegaan verandert in de ombuigingslijst aangaande zorg? Daar was ik nieuwsgierig naar en ik maakte de vergelijking. Het blijven natuurlijk altijd maar suggesties vanuit het Rijk 😉. Op de foto genoemde bedragen zijn het uiteindelijke structurele resultaat in miljoenen euro’s.
Goed nieuws
Allereerst het goede nieuws. Er is ditmaal een duidelijke efficiëntie korting voor het ministerie én de uitvoeringsorganisaties afgesproken. Ook is er specifiek een taakstelling externe inhuur VWS afgesproken. Die was er overigens al (10%), maar die was even vergeten. Vanzelfsprekend zullen ook de gemeenten en provincies het moeten doen met minder ‘apparaatskosten’.
Slecht nieuws
In deze bijdrage richt ik me op de langdurige zorg en de arbeidsmarkt.
De afgelopen jaren waren er in mijn ogen drie trends te bespeuren in de langdurige zorg. Langer thuis blijven wonen (want goedkoper en verzorgingshuizen konden sluiten), scheiden van wonen en zorg (met alle gevolgen voor de kwaliteit van zorg) en zoveel mogelijk mensen in de Wet langdurige zorg (Wlz) zien te krijgen (minder schadelast zorgverzekeraars en meer inkomsten Rijk door hoge eigen bijdrage). Het is dan ook niet verbazingwekkend dat de Wlz (buiten de natuurlijke groei) een grotere kostenpost is geworden. Nu lijkt het daarom tijd voor de volgende aanslag op de langdurige zorg (gehandicapten-, GGZ- en ouderenzorg). Buiten het afschaffen van bijvoorbeeld hulpmiddelen of mondzorg is het meest opvallende het voorstel om vermogens zwaarder mee te wegen bij de eigen bijdragen. Zelfs het vermogen in een eigen woning meetellen wordt daarbij genoemd.
Voor de arbeidsmarkt, arbeidsvoorwaarden en opleidingen vallen mij vooral op het opnieuw noemen van het opheffen van de subsidieregeling stageplaatsen in de zorg en ook overige subsidies op dat vlak. Het terugdraaien van de intensivering zorgarbeidsmarktbeleid is nieuw en ik weet eigenlijk niet of dat onkunde is of dat men het gewoon opgegeven heeft daar nog iets aan te kunnen veranderen.
Wat valt op?
Buiten het goede nieuws (maar ja, we weten inmiddels dat de plannen daarvoor slechts zelden worden uitgevoerd) zijn de bezuinigingen éénzijdig gericht op de zorgprofessional, patiënt, mantelzorger en burger (en dan nog met name in de langdurige zorg). Geen enkel woord over alle overige áán de zorg werkers, het wérkelijk terugbrengen van de administratielasten, de kosten van het zorgsysteem zelf, de eenzijdige benadering vanuit economisch, bestuurs- en bedrijfskundig perspectief, …
Nee, het is gemakkelijker opnieuw de pijlen te richten op degene die zorg geven en nodig hebben, snijden in eigen vlees doet immers pijn…
Ombuigings- en intensiveringslijst 2021
Ombuigingslijst 2023 (actualisatie)
