In het artikel ‘Bepalen de ziekenhuizen het zorglandschap in Friesland?’ beschreef ik al de nadelen van de trend om meer en meer te fuseren en concentreren binnen de zorg.
In dit artikel bespreek ik de (financiële) gevolgen van fusies in de zorgsector, met name in ziekenhuizen. Fusies worden vaak gepresenteerd als een manier om de kwaliteit van zorg te verbeteren en efficiënter te werken (op papier). Echter, de realiteit toont aan dat fusies vaak leiden tot hogere kosten zonder duidelijke verbetering in de kwaliteit van zorg.
Wat zijn de gevolgen van fusies in de praktijk?
Kosten en Prijsstijgingen
- Fusies tussen ziekenhuizen kunnen leiden tot prijsstijgingen variërend van 1% tot 28%. Bijvoorbeeld, de fusie tussen het St. Elisabeth Ziekenhuis en het TweeSteden Ziekenhuis (2013) resulteerde in een prijsstijging van 28%[1].
- Direct na een fusie blijven de kosten vaak hoog door dubbele managementtaken en de noodzaak om systemen zoals ICT en salarisadministratie te integreren[2]. Dit kan miljoenen euro’s bedragen. .
- Op de lange termijn blijken fusies vaak duurder te zijn dan verwacht. In plaats van minder kosten komt er meer bureaucratie[3]. Dit zorgt dan weer voor inefficiënties en hogere zorgkosten.
Financiële Impact
- Fusies zijn bedoeld om efficiëntievoordelen te behalen en te voldoen aan volume- en kwaliteitsnormen, maar er is weinig bewijs dat deze voordelen daadwerkelijk resulteren in lagere prijzen of verbeterde kwaliteit[4][5].
- Onderzoek toont aan dat gefuseerde ziekenhuizen gemiddeld hogere zorgkosten hebben zonder significante kwaliteitsverbeteringen[6].
Gevolgen van fusies/concentratie
- De concentratie van zorg door fusies kan leiden tot problemen zoals langere reistijden voor patiënten en zorgprofessionals en het sluiten van kleinere ziekenhuizen. Dit heeft directe gevolgen voor de toegankelijkheid van de zorg, met name voor de kwetsbare groepen zoals ouderen en chronisch zieken. Tweedeling en ongelijkheid in de zorg worden groter.
Internationale Vergelijkingen
- Uit internationale studies blijkt dat schaalvergroting in de zorg, zoals in Denemarken en Ierland, vaak meer kost dan het oplevert. Bijvoorbeeld: 35% hogere kosten, meer personeel nodig (+52%), en langere ligdagen (+49%)[7].
Conclusie
Fusies in de zorgsector worden gepromoot als een oplossing voor efficiëntie en kwaliteitsverbetering (op papier). De resultaten in de praktijk laten hogere kosten, slechtere toegankelijkheid en een onduidelijke verbetering van de kwaliteit van zorg zien.
De vraag blijft of deze fusies daadwerkelijk bijdragen aan een betere zorgverlening of dat ze vooral financiële lasten met zich meebrengen.
DISCLAIMER
Alle informatie en/of artikelen mogen alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar dit kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis.
[1] https://www.medischcontact.nl/actueel/laatste-nieuws/artikel/nza-fusies-leiden-tot-te-grote-prijsstijging
[2] https://www.acm.nl/nl/concurrentie-en-marktwerking/fusies-overnames-en-joint-ventures
[3] https://www.p5com.eu/ziekenhuisfusies-onnodig-duur/
[4] https://esb.nu/een-halve-eeuw-ziekenhuisfusies-in-nederland/
[5] https://www.medischcontact.nl/actueel/laatste-nieuws/artikel/nza-fusies-leiden-tot-te-grote-prijsstijging
[6] https://www.acm.nl/nl/publicaties/prijs-en-volume-effecten-van-ziekenhuisfusies-2007-2014
[7] https://www.zorgvisie.nl/fusies-rond-ziekenhuizen-wat-moet-u-weten/