In en Aan de Zorg

De NZa heeft de smaak goed te pakken, blijft honger naar data houden en boort een nieuwe markt aan (WLZ bij u thuis)

Algoritmes zorg

Kort geleden bracht de Nederlandse Zorg Autoriteit (NZa) het rapport ‘Tussen wal en voordeur’ uit. Het rapport onderzoekt of zorgkantoren goed zorgen voor mensen met een VV4-indicatie in de Wet langdurige zorg (Wlz). Steeds meer mensen blijven thuis wonen in plaats van in een verpleeghuis, maar soms is de zorg thuis niet goed genoeg. Het ministerie wil dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen, met hulp als het nodig is. Gealarmeerd door eerdere onderzoeken vanuit de NZa (o.a. clientenprofielen) was ik nieuwsgierig naar de aanpak en de conclusies van dit onderzoek.  De aanpak van het onderzoek Kijken we naar de aanpak dan vallen onder anderen de volgende zaken op.  Vragen Wie voerde het onderzoek uit? Wat werd daar besproken? Waren het gestructureerde, semigestructureerde of open interviews? Welke data kwam ter sprake en/of werd ingezien? …;  Vragen Hoeveel zorgaanbieders waren dat? Om welk type zorgaanbieder gaat het? Welke zorgaanbieders waren dat? Grote en/of kleine zorgaanbieders? … Vragen Welke data werd gebruikt voor de analyse? Hoe zijn deze data verkregen? Hebben de zorgprofessionals en patienten daar toestemming voor gegeven? … Vragen In het rapport Tussen wal en voordeur wordt vooral naar referenties vanuit de NZa zelf verwezen. Zou het als NZa niet verstandiger zijn (en refererend aan zelflerend vermogen) om ook eens verder te kijken dan de eigen organisatie? Algemeen bij de aanpak valt vanzelfsprekend op dat er geen enkele Zorgprofessional, patient of mantelzorger aan het woord is geweest. Het is mijns inziens dan ook maar de vraag of de NZa een juiste kijk op de werkelijkheid heeft. De conclusies van het onderzoek Ronduit opvallend is dat er van de 12 aanbevelingen er maar liefst 7 gaan over het gebrek aan data en informatie. Met andere woorden: de NZa wil precies weten hoe de situatie er achter uw voordeur uitziet.  Ik noem ze kort:  Wij verwachten dat zorgkantoren… Datahonger De datahonger wordt hierbij niet alleen verlegd naar de WLz, maar vooral ook naar achter uw voordeur. De NZa wil graag ALLES van u weten. Om er vervolgens een algoritme op los te laten… Laten we de zaken helder stellen: ZORGBREED is er sprake van datahonger vanuit de NZa en dat gaat pas stoppen als we ZORGBREED dat aan de orde stellen.  Bureaucratie in opbouw!

Toezichthouders ‘terugduwen’ vraagt lef en kennis, kies niet altijd voor de weg van de minste weerstand

Externe verantwoording zorg (bron: Berenschot)

“Toezichthouders vragen veel. Hen ’terugduwen’ vraagt lef en kennis. Waar dit ontbreekt, kiezen organisaties veelal voor de veilige weg en administreren meer dan nodig. Regelmatig zonder echt doel (afvinken)” – business controller Zomaar een quote uit het onderzoek van Berenschot over de externe regeldrift t.a.v. verpleeghuizen (2019, 15 blz. zie link) en verder: Een limitatieve weergave van de hoeveelheid externe regels (451) die op hun beurt weer interne regeldruk geven Een limitatieve weergave van de hoeveelheid organisaties die een rol spelen in deze externe regeldruk Kijk vooral ook even naar de zogenaamde tijdelijke/incidentele administratieve taken voor onder andere Kwaliteitsgelden, Kwaliteitsindicatoren, NzA-kostprijsonderzoek en SectorplanPlus gelden. Interessante informatie uit het onderzoek (maar lees vooral het hele rapport!)‘Administratieve tijdsbesteding kost ouderenzorg miljarden De eerdergenoemde 35% werktijd komt overeen met circa 73.000 fte in de ouderenzorg (vvt-sector) oftewel zo’n € 4 miljard aan salarislasten. Dit komt boven op de tijd en kosten van ondersteunende functies. Het verlagen van de ervaren administratieve tijdsbesteding (35%) naar het niveau dat zorgprofessionals in de ouderenzorg acceptabel vinden (23%), zorgt voor 25.000 fte extra ‘handen’. Dit komt neer op 1,26 uur meer tijd per cliënt1) per week’ Het onderzoek zelf Dit onderzoek is A. oud en B. alleen voor verpleeghuizen. Ik durf de stelling wel aan dat deze situatie A. nog steeds geldt en zeer waarschijnlijk nog erger is geworden en B. het patroon dat voor verpleeghuizen wordt geschetst ZORGBREED geldt. We kunnen nog vandaag starten met het verminderen van de administratieve lasten, maar dat vraagt lef en kennis. Dit zal zorgen voor meer tijd voor de patiënt en meer werkplezier (en minder uitstroom) voor de zorgprofessional. Wie durft?

Het eerste hoekje van het tapijt wordt opgelicht nu verder…

Hoekje van tapijt opgelicht

Al langere tijd wordt door VWS, Zorgverzekeraars en consorten elke burger in Nederland bang gemaakt dat er niet voldoende zorg geleverd kan worden. Dat komt door, zeggen die partijen, een personeels-tekort (door dezelfde partijen veroorzaakt) en dubbele (klinkt lekker heftig) vergrijzing. Maar niet alleen daardoor… Door de schijnwerpers elke keer weer te richten op het personeelstekort en vergrijzing blijven de zorg/omzetplafonds die door de Zorgverzekeraars worden ingesteld in het schemerdonker. Vanzelfsprekend hoor je er wel eens iets over, maar dan is de zorgverzekeraar er als de kippen bij met zorgbemiddeling. Nu is het zeven augustus 2024 (Amsterdamse ziekenhuizen in de knel door omzetplafonds-VVT). Het is overdreven om te zeggen dat het berichten over omzetplafonds regent. Maar laat helder zijn dat als deze nu al regelmatig naar buiten komen, dan worden het vijf lange maanden met heel veel kommer en kwel voor de patiënten. Patiënten en burgers kunnen beter even wachten ziek te worden. Of nog erger van plan te zijn om te sterven. Het lijkt me een goed plan om vanuit de zorgprofessionals een ONAFHANKELIJK meldpunt omzetplafonds op te zetten.Niet te moeilijk denken en doen. Gewoon zorgprofessionals die bij een meldpunt, gerealiseerd en bemand door zorgprofessionals, melden dat hun organisatie het omzetplafond heeft behaald en tellen maar. De schijnwerpers zetten op de omzetplafonds. In beeld brengen van de omvang van het probleem. De schijnwerpers laten schijnen op de door de private zorgverzekeraars gerealiseerde problemen.

Een opmerkelijk bericht over personeel IN de zorg

Jeugdzorg In-en Uitstroom

Een recent nieuwsbericht op SKIPR gaat over een nieuw sociaal plan voor de jeugdzorg. Hierin staat onder andere dat werkgevers in de regio moeten kijken of ze personeel dat “boventallig” is, kunnen overnemen. Dit klinkt goed, maar het is vreemd omdat er juist een tekort aan personeel is in de jeugdzorg. Personeelsproblemen in de Jeugdzorg Volgens gegevens van het CBS (statline) is er momenteel meer uitstroom van personeel dan instroom in de jeugdzorg. Dit betekent dat er meer mensen vertrekken dan dat er nieuwe mensen bij komen. Jonger dan 25 jaar: Hier is de instroom (1850) groter dan de uitstroom (810). Maar bijna de helft van deze jonge werknemers vertrekt weer snel.Leeftijd 25-35 jaar: Uitstroom (1550) is groter dan instroom (1460).Leeftijd 35-45 jaar: Uitstroom (1060) is ook hier groter dan instroom (750).Leeftijd 45-55 jaar: Uitstroom (730) is groter dan instroom (480). Een opmerkelijk bericht, niet omdat een sociaal plan nooit een goed idee is. Wel opmerkelijk omdat Jeugdzorg Nederland, FNV, CNV en FBZ spreken over boventallig personeel. Dit terwijl alle signalen juist spreken van een tekort aan personeel, hoog ziekteverzuim, lange wachtlijsten en dreigende wetgeving op ZZP-ers de (jeugd)zorg uit te pesten. In dat geval hoef je als belangenorganisatie en vakbonden je tijd, geld en energie niet te verspillen aan onderhandelen over een sociaal plan om boventallig personeel af te laten vloeien.

Tekort zorgpersoneel loopt laatste maanden sneller op

In- en uitstroom zorgprofessionals

Ik val maar met de deur in huis: ik heb het artikel Zorgvisie niet gelezen (simpelweg omdat ik me een abonnement niet kan veroorloven). Maar de kop triggerde me meteen (link onderaan).  De afgelopen weken ben ik in de (recente) geschiedenis van ‘Werken in de zorg’ gedoken. En eerlijk gezegd verbaasd het me totaal niet dat het tekort aan zorgpersoneel oploopt. Wat is het probleem? Rondom de periode 2015 zijn door de sluiting van de verzorgingshuizen (AWBZ -> WLZ) en de overgang WMO/Jeugdzorg naar de Gemeenten tienduizenden zorgprofessionals ontslagen (of zelf eieren voor hun geld kozen). In 2015 is vervolgens meteen gestart met ‘Het zorgpact’ het werken in de zorg (anders) te organiseren. Gestart met het oplossen van een zelf gecreëerd probleem. Meerdere actieprogramma’s volgden (zie afbeelding) en ook verschenen er genoeg rapporten (o.a. RVS, SER, V&VN), ik schreef er al eerder over: het kostte miljoenen aan zorggeld. Bij al deze activiteiten stonden de werkers-IN-de-zorg aan de zijlijn. Als het heel erg meezat werd er nog wel eens een vraag gesteld, een peiling gedaan of een klankbordsessie. Maar de mensen werkend AAN de zorg bedachten, beschreven de oplossingen en voerden die uit. Omdat de ogen op de uitvoering van de programma’s gericht waren had (en heeft) men amper oog voor de praktijk. Wat gebeurde er inmiddels op de werkvloer? Daar liepen steeds meer zorgprofessionals weg, gingen minder werken en zelf anders werken (ZZP). De werkdruk steeg, de wachtlijsten groeiden, de protocollen werden steeds stringenter en de zorgverzekeraars, CIZ en gemeenten gingen steeds meer op de stoel van de zorgprofessionals zitten. De zorgprofessionals hebben dit tot in den treure aangegeven, maar er werd (en wordt) niet geluisterd. Dus beste werkenden-AAN-de -zorg, nu niet huilen als je ziet dat de uitstroom voor de sectoren Jeugdzorg en Gehandicapten overall al groter is dan de instroom. Andere sectoren zijn hard op weg om dat ook te behalen. Mede mogelijk gemaakt door het wegpesten van de ZZP-ers in de zorg en de ongecontracteerde aanbieders. Tel daarbij op het stijgende ziekteverzuim (rond 8%), een lagere instroom bij de zorgopleidingen en een groei van de bevolking van 1,3 miljoen inwoners… En je weet dat het probleem groot is én dat alle oplossingen van de laatste 10 jaar niet gewerkt hebben. Betaalbaarheid, toegankelijkheid én kwaliteit was in 2006 bij de komst van de ZVW de belofte, het is een loze belofte geweest weten we met de kennis van nu. Gratis tip: Luister eens naar de werkers-IN-de-zorg!

AAN-de-zorg-bureaucratie

VWS-organisatiekosten

Bedenk goed dat deze bureaucratie (die overigens allang bekend is en gelukkig steeds meer aandacht krijgt!), slechts een klein deel vormt van alle AAN-de-zorg-kosten. Wel een essentieel onderdeel want juist vanuit hier wordt de rest van de AAN-de-zorg-kosten bedacht, gevoed en in stand gehouden. Dit alles gaat ten koste van: AAN-de-zorg bureaucratie-2, de ‘ken’getallen Als toevoeging op voorgaande een aantal ‘kengetallen die ik al geruime tijd deel op social media en in mijn presentaties. Een korte uitleg (bedragen x €1000) De eerste foto toont de bedragen van de begroting van 2020 VWS (de verwachting dat de totale uitgaven t/m 2023 gaan dalen) én de begroting van 2023 waar de aangepaste verwachtingen staan. Met de ‘nieuwe’ bedragen van 2020-2022 valt de stijging veel minder op.. De tweede foto geeft de groei van het ministerie in totaal weer. Een kleine 100% groei in de afgelopen jaren.

Transparantie

Transparantie

Toevallig viel gisteren mijn oog op een artikel van mei 2024: ‘VGZ en Menzis hielden in 2023 het meest over per verzekerde’ Een aantal aanvullingen en vragen Ik ben nieuwsgierig naar de totale bedragen achter de €82 en €78 die Menzis/VGZ over hielden per verzekerde en het gemiddelde bedrag per verzekerde in totaal (€ 70). Voor dat laatste grijp ik terug naar het rapport van consultancybureau Annalise en lees dat in 2011 de winst per betalende zorgverzekerde €56 was. Vragen Is die € 70 gemiddeld gebaseerd op het aantal betalende verzekerden (18-plus) of op het totaal aantal verzekerden (incl. 18-min = 3,3 miljoen bron: CBS) Is de vereveningsbijdrage meegenomen in de berekeningen en zo ja hoe? Vervolgens de cijfers van Menzis en VGZ. Omdat ik het jammer vind dat er geen totaalbedragen zijn opgenomen in het artikel rekende ik die even uit voor de aanvulling. Aanvulling Voor Menzis betekent dat 82 x 1,84 miljoen verzekerden en dat is circa €150 miljoen. Voor VGZ betekent dat 78 x 3,86 miljoen verzekerden en dan kom je uit op €300 miljoen. Behoorlijke bedragen ‘Verzekeraars stoppen de verdiensten terug in het eigen vermogen […]’ Aanvulling In het artikel worden percentages genoemd, maar helaas geen bedragen. Hiervoor brengt de factsheet van Kompas in Zorg/BS Health consultancy voor een deel uitkomst (zie afbeelding, geen bedragen, wel staafdiagram). Je ziet bijvoorbeeld dat het eigen vermogen van Achmea tegen de 4 miljard loopt en dat van VGZ en CZ beide tegen de 3 miljard. Functioneren en toegevoegde waarde van de zorgverzekeraars Opmerkingen die in het rapport van consultancybureau Annalise al gemaakt werden over het functioneren en toegevoegde waarde van de Zorgverzekeraar zijn nog steeds actueel. Een greep uit de opmerkingen: De verantwoording aangaande kosten gelieerde organisaties, belangen- en lobbyorganisaties,    acquisitiekosten (is meer dan reclame alleen!), ingeschakelde organisaties en kosten voor onderzoek, gehanteerde vermogen, verschuivingen in kostenallocaties is allemaal niet te traceren.Daarbij voeg ik zelf nog (limitatief) toe: deskundigheid van het eigen personeel en inzicht in interne werkprocessen en verlengde arm constructies. Transparantie (het gebrek aan) Ik wil graag de (toegevoegde) waarde van de private Zorgverzekeraars begrijpen. Maar zij opereren in een blackbox (passend bij een private organisatie overigens). Geven geen openheid over hoe onze verplicht af te dragen publieke gelden worden uitgegeven. Dan kan ik het ook nooit begrijpen. En hoe verhoudt zich dat t.o.v. de transparantie (data!!!) die de zorgverzekeraar eist van elke verzekerde? 

Commerciële huisartsenzorg, zoveel vragen deel 3

Vraagtekens bij commerciële zorg

De afgelopen weken zijn er veel artikelen verschenen over Co-med en in mindere mate over de andere commerciële huisartsenzorg-organisaties. Deze week wil ik graag de tot nu toe in mijn ogen nogal eenzijdige benadering van de commerciële huisartsenzorg een beetje verbreden. Dat doe ik vooral door vragen te stellen, deels overgenomen uit andere artikelen, deels omdat ik simpelweg zelf veel vragen heb. De ontwikkeling ‘commerciële huisartsenzorg’ is van invloed op het hele zorgsysteem en daarom is het zorgbreed een zorgelijke ontwikkeling.  Vandaag het laatste  van de serie van drie ‘Organisatie binnen het systeem’. (er is meer, maar ik kan niet alles delen)  #alsikhierdrukdoethetdaarpijn  Organisatie binnen het systeem Tot slot kort aandacht voor de organisaties die mede verantwoordelijk zijn voor de perikelen rondom de commerciële huisartsenzorg.  Zorgverzekeraars #comedpraktijken zijn chronisch onderbezet, desbetreffende zorgverzekeraar neemt de praktijken over inclusief arbeidscontracten.  Zorgkantoren Iedereen moet langer thuis wonen, dat betekent dat veel meer mensen afhankelijk zijn van een huisarts. De ontwikkeling van de commerciële huisartsenorganisaties (met alle problemen van dien) is van grote invloed op de uitvoering van Verpleeghuis Pakket Thuis (VPT) en Modulair Pakket Thuis (MPT).  NZa Arene heeft akkoord van de NZA om in samenwerking met ONVZ ook digitale consulten te gaan doen voor patiënten die wel gewoon bij een eigen huisarts staan ingeschreven. Geeft ook te denken….en zegt naast de visie op zorg die Arene heeft ook iets over de visie op zorg die de verzekeraar(of in ieder geval ONVZ) en de NZa hebben. Regionale huisartsen organisaties moeten sterk in hun schoenen staan om dit tij te keren, als de verzekeraar en NZa hier anders over denken.  Uit ‘binnenlopen met bejaarden’ van Mirjam de Rijk (5-4-2023) over Wet Integere Bedrijfsvoering. ‘WNT is kinderlijk eenvoudig te omzeilen, je laat je keurig uitbetalen volgens WNT, maar daarbovenop krijg je inkomsten uit de vastgoed-bv en allerlei andere bv’s die eromheen hangen. Dan verdien je in de praktijk zo 2 of 3x zoveel’ ‘Bewijs maar eens dat de winst ten koste gaat van de kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid’ ‘Twee van de grootste verdienmodellen worden buiten de wet gehouden. Ze geldt niet voor de exploitatie van vastgoed door gelieerde BV’s en ook de handel in zorgorganisaties, het opkopen en met veel winst doorverkopen.  ‘de nieuwe wet heeft weinig effect als het toezicht hapert. De NZa is verantwoordelijk voor het toezicht op winstverbod. Maar de NZa kijkt naar de zorginstellingen zelf en niet naar alle bv’s die eromheen hangen, waar de meeste winst mee wordt gemaakt. Het trackrecord van de NZa duidt bovendien niet bepaald op een kritische blik. Ze deden in 2020 een ‘eerste verkenning’ naar de rol van Private Equity en was daar zeer positief over: PE draagt bij aan innovatie en aan de behoefte aan luxe woonzorg. De NZa liet het onderzoek uitvoeren door Deloite (= marktleider in het begeleiden van PE-transacties in de zorg’ (WC eend geeft advies om de omzet van WC eend met rust te laten) IGJ VWS ‘Kuipers die opdracht geeft om criterium melden onder 50 werknemers te verplichten los te laten. Zie bijlage 2 voor uitgebreide informatie.  De regels voor het verkrijgen van goedkeuring van de Autoriteit Consument & Markt (“ACM”) en de Nederlandse zorgautoriteit (“NZa”) voor fusies en overnames (“concentraties”) in de zorg zijn veranderd. Deze blog geeft een overzicht van de wijzigingen die de NZa al heeft geïntroduceerd per 1 juli 2022 en de wijzigingen die per 1 januari 2023 gelden bij de ACM. Wijzigingen zorgspecifieke concentratietoets NZa Destijds is al gewaarschuwd dat de mogelijkheid voor het zogenaamde kralen rijgen van praktijken in de zorg hiermee aanzienlijk groter werd. Deze situatie is niet voorbehouden aan de huisartsen, deze zie je zorgbreed bij kleinere organisaties.  LHV De LHV laat weten blij te zijn dat zorgverzekeraars patiënten hiermee een goed alternatief bieden. Verder hoopt ze dat er op korte termijn een meer structurele oplossing komt. ‘Voor patiënten, maar ook voor de huisartsen die hiermee nog meer patiënten van zorg zullen moeten voorzien’.  Patiëntenfederatie Nederland (PN) PN vindt de  stap van zorgverzekeraars flink maar wel noodzakelijk, omdat hiermee uiteindelijk kan worden gekomen tot goede huisartsenzorg voor iedereen. Verder hoopt PN dat de voorgestelde alternatieven voor patiënten met een acute zorgvraag toereikend zullen zijn. ‘We zullen op de voet volgen of dit zo is’.  De reviews van een door Comed overgenomen huisartsenpraktijk op Zorgkaart Nederland (valt onder verantwoordelijkheid van PN) zijn veelzeggend (PS. Als je Comed intikt bij de zoekbalk krijg je geen resultaten meer) .  De media De eenzijdige kijk vanuit de media beïnvloedt het hele proces. Bijvoorbeeld altijd een econoom uitnodigen vraagt om elke keer een economisch verhaal (gebaseerd op schaarste). Waar waren de patiënten en zorgprofessionals (breed)? Er is zoveel meer dan die eenzijdige kijk.  DISCLAIMER Alle informatie en/of artikelen mogen  alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar dit kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis.

Commerciële huisartsenzorg, zoveel vragen deel 2

Vraagtekens bij commerciële zorg

De afgelopen weken zijn er veel artikelen verschenen over Co-med en in mindere mate over de andere commerciële huisartsenzorg-organisaties. In dit artikel verbreed ik de tot nu toe nogal eenzijdige benadering van de commerciële huisartsenzorg een beetje verbreden. Dat doe ik vooral door vragen te stellen dit ik heb. De ontwikkeling ‘commerciële huisartsenzorg’ is van invloed op het hele zorgsysteem en is zorgbreed een zorgelijke ontwikkeling.  Vandaag deel twee over de ‘Organisatie van de praktijk’. Deel 3 ‘Organisatie binnen het systeem’ volgt.  #alsikhierdrukdoethetdaarpijn   Organisatie van de praktijk (transparantie verantwoorden Publieke gelden) ‘De huisarts praktijkhouders die verplicht diensten op de huisartsenpost moeten invullen, worden opgescheept met passanten die ingeschreven staan bij #Arene, wat leidt tot verhoging van de werkdruk. En nee, ze hebben geen samenwerkingsverband met alle dichtstbijzijnde HAP’s in NL’ Hoe wordt de acquisitie vorm gegeven? Welke afspraken worden tijdens/na acquisitie gemaakt met de praktijkhouders wiens praktijk wordt overgenomen? Hoe werkt het met de dokters? Werken ze alleen online? Werken ze alleen tijdens kantooruren? (9.00-17.00??) Worden de patiënten als ze fysiek moeten worden beoordeeld doorgestuurd naar de HuisArtsenPost (HAP). tot 65 jaar, € 19,9165-75 jaar, € 23,3675-85 jaar, € 35,08vanaf 85 jaar, € 55,08 Declareert en krijgt Arene deze maximale tarieven? DISCLAIMER Alle informatie en/of artikelen mogen  alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar dit kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis.

Commerciële huisartsenzorg, zoveel vragen deel 1

Vraagtekens bij commerciële zorg

De afgelopen weken zijn er veel artikelen verschenen over Co-med en in mindere mate over de andere commerciële huisartsenzorg-organisaties. Deze week wil ik graag de tot nu toe in mijn ogen nogal eenzijdige benadering van de commerciële huisartsenzorg een beetje verbreden. Dat doe ik vooral door vragen te stellen, deels overgenomen uit andere artikelen, deels omdat ik simpelweg zelf veel vragen heb. De ontwikkeling ‘commerciële huisartsenzorg’ is van invloed op het hele zorgsysteem en daarom is het zorgbreed een zorgelijke ontwikkeling.  Vandaag deel één over de kwaliteit van de commerciële huisartsenzorg. Later volgen ‘Organisatie van de praktijk’ en ‘Organisatie binnen het systeem’.  Huisartsen(praktijken) spelen een belangrijke rol in de ketenzorg, de verhalen van ziekenhuizen/specialisten die de zorg over de schutting naar de huisarts gooien (onder de mom van de patiënt wil dat graag) zijn ruim voor handen. Huisartsen(praktijken) spelen een belangrijke rol in de palliatieve/terminale zorg. Er worden momenteel miljoenen gestoken in de betere organisatie van deze zorg (vooral op papier vooralsnog) Huisartsen(praktijken) spelen een belangrijke rol in de Wet Langdurige Zorg: Volledig Pakket Thuis en Modulair Pakket Thuis. Huisartsen(praktijken) spelen een belangrijke rol in (griep)vaccinaties Overige vragen DISCLAIMER Alle informatie en/of artikelen mogen  alleen gedeeld worden met bronvermelding. Verwijzing naar dit kennisplatform en auteur Marjet Veldhuis.